Triết học phật giáo (P9: Ăn trong chánh niệm)

0
264

Sống trong chánh niệm là khi ta chỉ tập trung vào cái chúng ta đang làm, ví dụ như đang ăn thì tập trung vào ăn, đang đi thì tập trung vào đi. Tại sao phải làm vậy? vì rằng trừ những lúc ta tập trung vào giải quyết một vấn đề gì đó thì các ý nghĩ còn lại đều vô bổ và không có lợi cho ta.

Khi rời khỏi cơ quan có nhiều công việc vẫn theo ta về nhà, chúng ta miên man với các suy nghĩ tưởng tượng về những tồi tệ có thể xảy ra, hay tìm cách giải quyết vấn đề nhưng những suy nghĩ đó thường chỉ khiến đầu óc ta mệt mỏi là chính.

Các ý thức liên tục phát sinh trong những lúc ta không làm việc đều là tạp niệm, những suy nghĩ không mang lại ích lợi gì mà khiến cho tâm trí ta xáo trộn, lúc vui, lúc buồn, khi tức giận khi chán đời.

Có 4 loại thức ăn ta ăn hàng ngày, hàng giờ đó là:

1.Đoàn thực:

Là các thức ăn đi vào bằng đường miệng

2.Xúc thực:

Là các thức ăn liên quan tới các giác quan của ta như sách báo, ti vi,…và cả suy nghĩ

3. Tư niệm thực:

Ham muốn, ước mơ, hy vọng ví dụ như khi ta đi siêu thị cho dù rằng ta đã chủ định mua cái gì rõ ràng rồi nhưng ta vẫn phát sinh các ham muốn khi nhìn thấy cái điện thoại, ti vi đẹp.

4. Thức thực:

Là tâm thức của cộng đồng nơi ta sống và chính tâm thức của ta. Khi hàng xóm, đồng nghiệp của ta là những người sống trong hận thù, tuyệt vọng thì họ sẽ sinh ra một bầu không khí tương ứng; cho dù không muốn ta cũng sẽ dần trở nên như họ.

Khi trí óc trở nên nhàn rỗi nó nghĩ tới một sự kiện nào đó trong quá khứ và ta lại sống trong tâm trạng vui hay buồn đó.

Ta như thế nào sẽ phụ thuộc vào thức ăn chúng ta ăn. Cái giúp chúng ta định hướng được thân và ý của chúng ta đó là lòng biết ơn.

Khi ăn thức ăn ta ăn với niềm biết ơn rằng thức ăn đó là kết tinh của trời đất, có mùi, có vị, có màu sắc mà mỗi thứ đều đánh thức những giác quan của chúng ta; không có ý thức ta sẽ không biết là ta đang ăn cái gì.

Thông thường khi đã quen với một cái gì đó ta thường hay coi đó là tất nhiên phải có. Không khí, nước, hòa bình, gia đình, bạn bè, thức ăn, …..Nhưng bạn cũng thấy rằng có những thứ đối với chúng ta rất bình thường nhưng nhiều người không có được như vẫn có người chết đói, cụt chân cụt tay, sống trong chiến tranh bạo động,…

Mọi thứ đều vô thường, có sinh có diệt, không có gì là mãi mãi. Mọi thứ ta đang có đều sẽ mất đi trong tương lai bao gồm chính mạng sống của chúng ta. Vì vậy ta phải trân trọng từng giây phút ta sống và từng thứ ta có cho dù đó có là hạt gạo bình thường ta ăn hàng ngày.

Chúng ta cũng trân trọng những gì người khác mang lại cho ta như sự học hỏi, cơ hội, sự giúp đỡ tinh thần, vật chất,…

Với xúc thực ta cần lựa chọn những thứ ta đọc, ta xem hàng ngày. Loại hẳn ra những tin tức làm gợi lên nỗi sợ hãi, lòng ham muốn, sự thèm khát, …

Thức thực là cái chúng ta khó kiểm soát nhất. Đầu óc ta vốn đã có thói quen suy nghĩ miên man rồi. Càng lớn ta càng chất chứa trong mình nhiều nuối tiếc về những việc trong quá khứ. Ta cũng càng phải gánh những trách nhiệm nặng nề hơn ở công ty cũng như ở nhà khiến ta cũng đầy ắp những suy tư, lo lắng về một tương lai.

Nền kinh tế suy thoái, dàn khoan 981 làm cho số người giận dữ, bất an, nghèo khổ ngày càng tăng lên. Sống trong một không khí như vậy ta khó mà thoát khỏi tầm ảnh hưởng của tâm thức cộng đồng vì vậy giữ tâm mình sao cho trong sạch, an bình là rất quan trọng.

 

Ăn trong chánh niệm ( ngũ quán)

Quán 1: nhận biết rằng thứ ta đang ăn đều là kết tinh của trời đất, để có một trái cây ngọt phải có cây, có đất, có nước, có người chăm sóc,..Thức ăn không tự nhiên mà có, rất nhiều người còn đang đói.

Quán 2: Ta chỉ là một chúng sinh mà được hưởng một kết tinh của trời đất. Ta sinh lòng biết ơn vì ta được một thứ lớn hơn cái chúng ta xứng đáng được hưởng.

Quán 3: Giữ gìn cho tâm mình trong sáng, không ăn một cách thèm khát hay khao khát một thứ ngon hơn.

Quán 4: Tập trung mọi giác quan vào thức ăn một cách chậm rãi.

Quán 5: Vì muốn thành đạo nghiệp nên mới phải ăn.

Vì đây là 5 quán của người tu hành nên quán 5 ta sẽ thấy là việc ăn để giúp tồn tại nhằm thực hiện con đường tu tập chứ không phải sống để mà ăn.

 

Comments

comments

LEAVE A REPLY