Khi giá dao động trong một vùng cân bằng, đó có thể là vùng tích lũy mà cũng có thể là vùng phân phối. Nếu bạn biết đó là vùng tích lũy thì chỉ đơn giản là mua và đợi; miễn là bạn đủ kiên nhẫn thì kiểu gì giá cũng sẽ tăng; nhưng chẳng may đó là vùng phân phối thì đúng là thảm họa.
Khi giá dao động trong vùng cân bằng có những thời điểm giá sẽ di chuyển xuống biên dưới lúc này bên mua sẽ nhẩy vào mua để đẩy giá lên vì trong con mắt của họ thì giá đã đủ rẻ. Khi giá bị đẩy lên biên trên thì bên cầm hàng sẽ bán ra vì theo theo họ như vậy là đã được giá. Nhưng giả sử giá break ra khỏi đường hỗ trợ/kháng cự thì sao? Nếu nó break lên phía trên rất có thể bên mua lúc đó sẽ bán ngay khi hàng về vì họ là nđt ngắn hạn; hoặc họ có thể giữ hàng và tiếp tục mua làm giá cao lên tiếp khi họ là nđt dài hạn. Tương tự với hành động phá đường hỗ trợ dưới cũng vậy.
Vì vậy, mọi dự đoán của chúng ta về hướng đi của giá đều chỉ là dự đoán. Chỉ khi cấu trúc giá đã hình thành rõ ràng thì mới chắc chắn được là mình đúng hay sai. Phân tích biểu đồ trong quá khứ thì rất dễ, mọi thứ rất rõ ràng; nhưng dự đoán đúng tương lai mới tạo ra lợi nhuận.
Đồ thị dưới là VND: Nó đang trong một xu hướng giảm tới vùng cân bằng ngắn sau đó di chuyển tới vùng cân bằng với biên lớn và dài. Giả định tả không nhìn được phía sau của hộp này, cái ta cần là tìm ra các dấu hiệu để dự đoán được hướng đi của giá sau giai đoạn cân bằng này.
Bối cảnh lúc này là giá đã từ 13.000đ tăng lên 20.000 và hiện đang quay lại với biên hỗ trợ đúng 13.000đ. Giá đã rât thấp từ đỉnh, đang gặp hỗ trợ mạnh; có vẻ như mọi yếu tố đều ủng hộ rằng đây là một pha tích lũy. Chúng ta sẽ tìm dấu hiệu tại các pha
Phase A: Dừng xu hướng
Khi CP đang trong xu hướng giảm ta chưa được phép mua; đừng lo không mua được vì khi dừng lại bao giờ nó cũng phải dao động tại vùng cân bằng trước khi xác định xu hướng tiếp theo; lúc đó ta mua cũng chưa muộn.
Tại pha A, khi cp gặp hỗ trợ nó bật lên và thực hiện kiểm tra lần 1. Tại lần 1 này giá dao động phía dưới đường 1/2 thể hiện phe bán đang chiếm ưu thế; nếu dao động này ở phía trên đường 1/2 thể hiện phe mua đang chiếm ưu thế. Trong đồ thị này khi giá gặp hỗ trợ nó bật lại nhưng lại không tới được kháng cự trên; một dấu hiệu cho việc bên bán vẫn chủ đạo. Nếu bạn đã nghiêng về việc giá sẽ tiếp tục giảm sau cân bằng thì không nên mua luôn; hãy tiếp tục quan sát.
Phase B: Tích lũy
Nếu sự kiện kiểm tra diễn ra bên trên đường 1/2 là thể hiện sức mạnh của bên mua. Sự kiện kiểm tra nằm phía dưới đường 1/2 thể hiện sức mạnh bên bán.
Trong đồ thị vì ta không có đồ thị ở phía sau nên không thể biết được đây có phải pha tích lũy hay không; ta chỉ biết rằng giá đang ở trong vùng cân bằng khi nó đã xác nhận dừng xu hướng ở pha A. Nó có thể break lên luôn hoặc cũng có thể break xuống luôn. Ở lần test kháng cự đầu tiên, giá chỉ chạm trong phiên sau đó bị bật xuống thể hiện bên mua còn yếu; khi nó về hỗ trợ dưới, giá từ chối chạm tới đó mà bật lên ngay thể hiện rằng phe mua đang chiếm ưu thế. Lần test kháng cự thứ hai, giá thậm chí đã kéo qua kháng cự nhưng bị kéo ngược trở lại rất mạnh.
Đồ thị có thể cho ta 2 góc nhìn. Góc 1: Phe mua đang chiếm ưu thế; Góc 2: Có thể tay to đã kéo giá lên đánh lừa các nđt khác để xả hàng vì nến đỏ chiếm chủ đạo.
Phase C: Đánh giá phe đối lập
Đánh giá phe đối lập thường sẽ là cú kéo ra khỏi biên trên (nếu là xác nhận xu hướng giảm) và biên dưới (nếu là xác nhận xu hướng tăng). Nó chính là các pha kéo xả và rũ bỏ kinh điển. Bán hay mua ở các điểm này sẽ mang lại lợi nhuận lớn
Một pha rũ bỏ sẽ thường là:
- Giá xuyên qua hỗ trợ sau đó bật trở lại với thanh khoản cao cho thấy sự từ chối mạnh mẽ giá giảm tiếp. Lúc này những người trực chờ bán đã bán hết (vì sợ giá giảm thêm) nên khi nó tăng trở lại lực cản sẽ ít hơn hẳn.
- Sau pha rũ bỏ giá cho dù có giảm lại đường hỗ trợ thì cũng cách một đoạn. Ngược lại trong pha kéo xả thì giá cũng sẽ không quay lại sát đường kháng cự.
Phase D: Khởi phát xu hướng
- Sau phiên rũ bỏ; chướng ngại vật sẽ ít đi vì vậy nến xanh sẽ nhiều hơn, giá sẽ tằng tằng đi lên gặp ít cản. Kèm theo đó là khối lượng cũng tăng lên do sự gia tăng sức mạnh của bên mua. Nếu như sau phiên rũ bỏ mà khối lượng thấp kèm nến lúc xanh lúc đó thì khả năng đây phase rũ bỏ giả.
- Sau phiên kéo xả bên bán sẽ chiếm ưu thế vì vậy nến đỏ là chủ đạo kèm khối lượng tăng.
Sau phiên giá vượt ra khỏi kháng cự hay hỗ trợ rồi bị kéo ngược lại vùng cân bằng ta cần xem xét tới khối lượng. Khối lượng tăng thể hiện đã có những nđt lớn chú ý tới và họ đã và sẽ tham gia vào. Nếu khối lượng vẫn thấp thì khả năng đó không thực sự là phase kéo xả hay rũ bỏ. Nói chung khối lượng gia tăng đột biến so với giai đoạn phía trước luôn ẩn chứa một dấu hiệu rằng giá sẽ có biến động lớn sắp tới.
Nến sau pha rũ bỏ nến nên là xanh đậm với phần râu phía trên ngắn thể hiện sức mạnh của phe mua. Ngược lại sau pha kéo xả, nến sẽ liên tục mọc râu thể hiện sức mạnh của phe bán.
Vai trò của khối lượng giao dịch trong quá trình hình thành cấu trúc
- Quá trình tích lũy sẽ đi kèm với khối lượng giảm dần trong suốt quá trình. Tay mạnh sẽ gom hàng dần dần; hàng trôi nổi sẽ ngày càng ít dần. Khi xác nhận xu hướng cũng sẽ dễ dàng hơn.
- Quá trình phân phối sẽ xuất hiện một số phiên có khối lượng giao dịch cao bất thường. Tay to muốn thoát hàng nhanh trước khi tay yếu kịp nhận ra. Giai đoạn phân phối cũng diễn ra nhanh hơn tích lũy; phân phối có thể diễn ra trong vài phiên trong khi tích lũy có thể diễn ra cả tháng.
Phía trên là đồ thị NVL vào 11h00 ngày 15/7/2024. Ngày hôm qua NVL đã thực hiện một phiên rũ bỏ rất mạnh khi giá kéo dưới đường hỗ trợ tới tận giá 14.500 rồi kế phiên vẫn đóng được ở 15.25. Nếu xét riêng NVL thì đây có vẻ là một pha rũ bỏ thực sự nhưng đứng trong tổng thể thị trường đang rất rủi ro thì khả năng bên mua sẽ e dè; tới cuối tuần khi hàng của ngày hôm qua về thì những người bắt đáy có thể bán ra dẫn tới NVL tiếp tục đi ngang hoặc quay đầu giảm. Vì vậy việc mua giờ khả năng thua nhiều hơn thắng.
Nhà đầu giỏi khác với nhà đầu tư kém ở việc họ sẵn sàng thừa nhận các sai lầm, chấp nhận hậu quả và học hỏi từ chúng.
Wyckoff phân phối:
- Quá trình tích lũy thường diễn ra lâu vì tay to muốn thu gom cp từ các tay yếu. Tay yếu không phải một chốc một lát mà họ thay đổi tâm lý từ giữ vì kỳ vọng tăng sang bán vì lo sợ giảm. Họ sẽ phải cần tác động tâm lý để biến chuyển suy nghĩ. Khi họ kỳ vọng tăng mà mãi không tăng, thậm chí giảm thì dần họ sẽ bán ra. Khối lượng cp sẽ có xu hướng giảm dần theo thời gian tích lũy thể hiện việc ngày càng ít được sự quan tâm hơn. Các cổ phiếu tăng bằng lần như chứng khoán sau đó là dầu khí giai đoạn 2025 và đầu 2026 đều đã có một thời gian dài như vậy.
- Quá trình phân phối diễn ra lại ngắn vì lúc này tay to chỉ nhằm mục đích bán phần lớn hàng họ có cho tay yếu, những người còn đang suy nghĩ tiếp tục mua vì giá sẽ còn tăng. Tâm lý này có thể chuyển biến rất nhanh sang sợ hãi vì mức giá này là rất cao so với quá khứ; nhưng họ cũng sẽ dễ dàng quên đi sau mỗi lần cp giảm sau đó lại tăng trở lại. Khối lượng lúc này rất lớn và đặc biệt lớn ở các vùng nhạy cảm khi đục thủng hỗ trợ.