ICOR và vốn đầu tư toàn xã hội

0
1038

Hiệu quả sử dụng vốn đầu tư (Hệ số ICOR) là chỉ tiêu kinh tế tổng hợp phản ánh cần bao nhiêu đồng vốn đầu tư thực hiện tăng thêm để tăng thêm 1 đồng tổng sản phẩm quốc nội GDP.

Công thức tính ICOR:

ICOR: Incremental Capital Output Ratio: Hiệu quả sử dụng vốn đầu tư

V1 =  Vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội của năm nghiên cứu ( ví dụ năm 2017)

GDP1: GDP của năm nghiên cứu ( ví dụ năm 2017)

GDP0: GDP của năm liền kề trước đó ( Ví dụ năm 2016)

Vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội

Vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội là toàn bộ tiền vốn bỏ ra để làm tăng hoặc duy trì năng lực sản xuất và nguồn lực để nâng cao mức sống vật chất và tinh thần toàn xã hội trong một thời kỳ (ở đây tính theo năm)

Vốn đầu tư tạo ra tài sản cố định là chi phí làm gia tăng tài sản cố định. Ví dụ như Hộ gia đình chi tiền xây một ngôi nhà mới, Chính phủ chi tiền làm tàu điện trên cao, xây nhà hát,…, Doanh nghiệp bỏ tiền xây trụ sở, nhà xưởng, dây chuyền sản xuất,..Nếu một tài sản cố định được hình thành qua nhiều năm thì năm tính toán đó chi bao nhiêu tiền thì tính bấy nhiêu.

Vốn đầu tư làm tăng tài sản lưu động là khoản chi duy trì và phát triển sản xuất gồm mua nguyên vật liệu, phụ tùng thay thế,…

Vốn đầu tư làm tăng năng lực phát triển của xã hội (Vốn đầu tư khác) là khoản chi giúp nâng cao dân trí, tăng cường phúc lợi xã hội, cải thiện môi trường sinh thái, phòng chống tệ nạn xã hội, chương trình mục tiêu quốc gia nâng cao sức khỏe cộng đồng, kế hoạch hóa gia đình, phổ cập giáo dục, bảo vệ động vật quý hiếm, xóa đói giảm nghèo.

Ta nhận thấy vốn đầu tư xây dựng cơ bản chiếm tỷ trọng lớn nhất trong vốn đầu tư toàn xã hội; vốn của chính phủ hay tư nhân chủ yếu đổ vào đây.

Vốn đầu tư xây dựng cơ bản là chỉ tiêu phản ánh toàn bộ chi phí được biểu hiện thành tiền dùng cho việc xây mới, mở rộng, xây dựng lại và khôi phục tài sản cố định trong một thời kỳ bao gồm: Chi phí khảo sát, quy hoạch; chi phí chuẩn bị đầu tư và thiết kế; chi phí xây dựng; chi phí mua sắm, lắp đặt thiết bị và các khoản chi phí khác ghi trong tổng dự toán. Chi phí xây dựng cơ bản không bao gồm chi phí đền bù, giải phóng mặt bằng; chi phí đào tạo nhân công kỹ thuật và cán bộ quản lý sx; tiền thuê đất hoặc mua quyền sử dụng đất.

Ngoài cách phân loại trên thì còn nhiều hình thức phân loại khác trong đó phổ biến là theo thành phần kinh tế

Tỷ trọng vốn đầu tư của kinh tế nhà nước có xu hướng giảm dần theo các năm nhờ việc chính phủ quan tâm thúc đẩy khối kinh tế tư nhân. Giai đoạn trước năm 2013, khối kinh tế nhà nước luôn chiếm lớn hơn 50% đỉnh cao là 2001 chiếm 60% và khối tư nhân chỉ chiếm 22,6%.

Tính ICOR

Tương tự như GDP, vốn đầu tư toàn xã hội cũng có hai chỉ số là theo giá hiện hành (giá của năm tính) và theo giá của năm so sánh (thường lấy năm 2010). Các giá trị phía dưới được tính theo giá của năm so sánh, còn trong trường hợp tính theo giá hiện hành thì phải quy đổi một trong hai năm về cùng giá 1 năm (nhằm cùng hệ quy chiếu). Cả hai cách tính sẽ đều cho ra ICOR giống nhau vì vậy để cho khỏi phức tạp thì tính dựa trên giá so sánh 2010 ( Trên trang của tổng cục thống kê luôn có hai loại chỉ số này để lựa chọn).

Giai đoạn trước 2012:

Ta thấy ICOR từ 2015 tới nay của việt Nam không có thay đổi nhiều lắm, dao động từ mức 5 tới 6.

Ý nghĩa của ICOR là cứ mỗi một đồng vốn đầu tư bỏ ra thì thu lại bao nhiêu GDP. ICOR càng thấp thể hiện hiệu quả sử dụng vốn càng cao. ( download file excel tại cuối entry này)

 

So với các nước trong khu vực thì ICOR của VN không tốt ngay cả khi so sánh với nước anh em Campuchia (3,21) và cũng thấp hơn anh em Lào (4,2).

Ví dụ minh họa tính ICOR

Xét một mô hình kinh tế giản đơn có hai sản phẩm là áo và bút. Với sản lượng, giá mỗi loại ta tính được GDP các năm.

GDP danh nghĩa hoặc gọi là GDP theo giá hiện hành được tính bằng lấy giá của năm tính nhân sản lượng của năm tính. GDP thực tế là dựa trên gia của năm gốc (2014) hoặc lấy theo năm so sánh năm 2010 được lấy bằng giá năm gốc (hoặc năm so sánh) nhân với sản lượng của năm tính.

Giá của năm sau thường cao hơn giá năm trước do sự mất giá của đồng tiền vì vậy GDP thực tế thường thấp hơn GDP danh nghĩa. Để biết được chính xác tổng sản phẩm thực tế mà một quốc gia tạo ra thì phải tính theo GDP thực tế; nếu không thì chỉ cần phá giá đồng tiền cũng đủ tăng GDP rồi. GDP thực tế loại bỏ lạm phát nhờ lấy cố định giá của năm gốc; thường chính phủ sẽ dùng chỉ số % tăng trưởng GDP năm nay so với năm trước thay vì giá trị tuyệt đối của GDP thực tế.

Trên bảng, GDP danh nghĩa và GDP thực tế của năm 2011 bằng nhau vì giá của 2010 và 2011 bằng nhau. Tới năm 2012, mặc dù sản lượng tăng mỗi loại tương tự như năm 2011 nhưng GDP danh nghĩa tăng cách xa GDP thực tế của năm đó vì giá của bút và áo tăng.

Bảng dưới, vốn ở đây theo định nghĩa phía trên là nguyên vật liệu tạo ra sp. Coi như trong các năm này các công ty sx bút và áo không xây nhà xưởng, mua sắm máy móc gì; tóm lại là không làm gia tăng tài sản cố định.

Ta nhận thấy việc cấu thành lên một sản phẩm ngoài nguyên vật liệu còn có chi phí sử dụng vốn, chi phí quản lý vì vậy vốn/chiếc ở cột trên không phải là toàn bộ chi phí tạo ra một sản phẩm.

ICOR của mỗi sản phẩm mỗi khác nhau, tương ứng trên cả nước, ICOR của khu vực kinh tế nhà nước luôn kém hơn khu vực kinh tế tư nhân do hiệu suất sử dụng vốn đầu tư của khu vực kinh tế nhà nước thấp hơn. Nhà nước tiến hành cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước chính là giúp cho hiệu suất sử dụng vốn tốt hơn (ICOR giảm đi).

Khu vực kinh tế nhà nước có ICOR kém vì đầu tư kém hiệu quả, ví dụ đường sắt trên cao Hà nội, nếu làm đúng tiến độ thì chi phí do đội vốn thấp và nhanh chóng đưa vào sử dụng thu tiền vé hơn. Nếu giả sử một DN tư nhân là chủ đầu tư đường sắt trên cao thì họ sẽ phải nhanh chóng hoàn thành giống như ông Vingroup xây nhà nhanh để bán nhanh.

Trong entry sau tôi sẽ giải thích rõ hơn về mối quan hệ giữa ICOR, GDP, thâm hụt thương mại và nợ công.

Tài liệu tham khảo:

Trang 39 tới 43 của Nghị định 97/2016/NĐ-CP Quy định nội dung chỉ tiêu thống kê thuộc hệ thống chỉ tiêu thống kê quốc gia ngày 1/7/2016 : Nghi dinh 97

Số liệu lấy từ tổng cục thống kê có địa chỉ : http://www.gso.gov.vn/

File excel tính toán :Tinh ICOR 15-10-2018-cls v2

File mindmap phân loại vốn đầu tư toàn xã hội

PS:

GDP danh nghĩa và thực tế của VN:

ICOR của VN theo giá so sánh 2010

Comments

comments

LEAVE A REPLY