Quốc gia khởi nghiệp

1
1112

Dân do thái từ lâu đã rất nổi tiếng trên thế giới về sự thông minh và đặc biệt là đang nắm hầu hết quyền lực của thế giới từ tài chính tới công nghệ , họ cũng đang nắm giữ 25% số giải nobel của thế giới. Điều gì làm lên thành công của người do thái, dân tộc bị đàn áp trong suốt chiều dài lịch sử từ Ai cập tới Đức quốc xã? Một dân tộc chưa tới 14 triệu người với hơn một nửa là đang ở ngoài Israel, một dân tộc tha hương  chỉ mới lập quốc từ 1948 với kẻ thù xung quanh?

israel_14

Một vài điều rút ra từ cuốn sách này:

1. Về “Khởi nghiệp”:

Ban đầu chưa đọc nghĩ là chữ Khởi nghiệp ở đây có nghĩa là mô tả quá trình từ hình thành nước Israel 1948 tới nay. Sau thì hóa ra nó có ý nghĩa là quốc gia này lý tưởng cho những doanh nghiệp khởi nghiệp.

2. Văn hóa tranh luận

Dân do thái nuôi dưỡng một văn hóa tranh luận nơi mọi thất bại và cả thành công được mang ra bàn luận để có thể làm tốt hơn. Cấp dưới có thể phê phán cấp trên cả trong dân sự lẫn quân sự.

Dân do thái tồn tại hai đặc tính gần như mâu thuẫn nhau đó là xã hội không phân cấp rõ ràng nhưng lại có chủ nghĩa cá nhân cao. Vì đơn giản là khi chủ nghĩa cá nhân cao thì xã hội sẽ phải phân thứ bậc rõ ràng đằng này họ có cả hai.

3. Xã hội quân sự kết hợp với xã hội dân sự

Do xung quanh Israel là khối Ả Rập, đều rất ghét dân do thái, trong khi đó với 7tr người trong nước thì israel không thể để tồn tại một lực lượng quân đội thường trực lớn. Israel vì vậy phát triển lực lượng dự bị luôn sẵn sàng chiến đấu. Một chủ doanh nghiệp có thể vừa quản lý doanh nghiệp đó vừa đang nắm một chức vụ dự bị nào đó trong quân đội.

Lực lượng dự bị của Israel lại rất gắn kết, quân nhân dự bị có các sĩ quan dự bị, họ lập lên một liên minh cùng nhau sinh tử trong chiến đấu và cũng vì vậy dễ liên kết trong làm ăn.

Mỗi năm lực lượng dự bị lại có 1 tháng rèn luyện, rời bỏ công việc họ đang làm.

4. Nền giáo dục

Hầu hết các nước đều không đánh giá cao bộ đội xuất ngũ. Như ở Việt Nam thì công việc phù hợp nhất với bộ đội xuất ngũ đó là đi làm bảo vệ. Chính vì vậy người ta ngại vào bộ đội nên trốn được thì trốn.

Học sinh phổ thông Israel không bàn luận là vào trường đại học nào khi sắp kết thúc phổ thông mà bàn sẽ vào đơn vị quân đội nào vì nghĩa vụ quân sự là bắt buộc. Càng giỏi thì càng vào lực lượng tinh nhuệ. Khi vào quân đội anh ta được rèn luyện đức tính kỷ luật ngoài ra cả khả năng điều hành vì người Israel cho rằng điều hành một đội quân cũng giống như điều hành một doanh nghiệp. Ngoài chiến trường anh phải đứng trước các quyết định liên quan tới mạng sống còn phức tạp hơn.

Hết nghĩa vụ quân sự khi giải ngũ, các nhà tuyển dụng sẽ căn cứ rất lớn vào việc người đó phục vụ trong lực lượng nào để tuyển dụng. Các ứng viên có lý lịch quân sự luôn được đánh giá cao, các ứng viên không có thì sẽ bị đặt dấu hỏi.

Trong chiến tranh, sĩ quan ngoài chiến trường có thể phớt lờ các mệnh lệnh của chỉ huy ở hậu phương. Sĩ quan cấp thấp có thể bỏ phiếu bất tín nhiệm cấp trên họ. Khi gặp một sĩ quan cấp trên, sĩ quan cấp dưới không phải chào. Thói quen này đã hình thành lên văn hóa tranh luận, không phải cấp trên nói gì cũng là đúng trong doanh nghiệp sau này.

Trên thế giới còn hai nước tồn tại nghĩa vụ quân sự bắt buộc đó là Hàn quốc và Singapore. Nguyên nhân là bên cạnh Hàn quốc còn Bắc triều tiên, Singapore thì là một phần của Malaysia trước đây. Tuy nhiên Hàn quốc và Sin không học được Israel ở điểm này.

levant

5. Người nhập cư:

Trước khi thành lập quốc gia Israel 1948 dân do thái phân tán khắp nơi trên thế giới. Sau khi thành lập chính phủ Israel thu thập dân ở các nơi về, thậm chí phải trả tiền để đổi lấy việc nước sở tại cho người do thái xuất cảnh. Số lượng người nhập cư do thái thậm trí đã trở thành một chỉ tiêu tranh cử.

Người Israel ở khắp nơi đều bị đối xử bất công vì vậy mỗi người Israel đều cố gắng để có kiến thức, vị trí trong xã hội và vì vậy lực lượng kiều bào này hầu hết là dân trí thức trừ những người Israel sống ở châu phi.

Lực lượng nhập cư đã tạo lên sự phát triển vượt bậc của Israel. Đặc biệt thập kỷ 90 khi Liên Xô sụp đổ, Israel được đón nhận một lực lượng lớn những kỹ sư, những nhà khoa học. Đáng nhẽ đây là một vấn đề lớn của quốc gia vì làm sao có thể lo công ăn việc làm cho từng đấy người thì nó lại thành đòn bẩy để Israel đi đầu trong kỷ nguyên công nghệ thông tin bùng nổ từ những năm 90.

6. Tính cam kết

Xung quanh Israel các nước láng giềng đều là kẻ thù, chiến tranh luôn trực xảy ra. Trong lịch sử, các nước ả rập đã tổ chức cấm vận khiến cho hàng hóa Israel không bán được, Israel thậm chí đã phải mua vũ khí thông qua những kẻ buôn lậu.

Một thị trường 7 triệu dân, thị trường xung quanh lại không tồn tại vì vậy người Israel coi trọng những hàng hóa nhẹ nhàng, ít phải vận chuyển cơ học, điều đó khiến cho Công nghệ trở thành mũi nhọn của quốc gia.

Các tập đoàn công nghệ lớn như Intel đều có trụ sở và cả trung tâm nghiên cứu, nhà máy sản xuất tại Israel. Người Israel đã xây dựng lên một niềm tin rằng nhà xưởng, máy móc có thể trúng bom và bị phá hủy nhưng con người thì vẫn còn. Họ còn tạo ra một cam kết là cho dù có chiến tranh thì khách hàng vẫn được nhận hàng đúng hẹn, thậm chí còn nhanh hơn

7. Sự pha trộn đa ngành

Các nhà khoa học nói chung thường chỉ biết chuyên ngành của họ. Nhưng người Israel thì họ còn biết những ngành khác và vì vậy có thể áp dụng công nghệ của ngành này để giải quyết những vấn đề của ngành khác như công nghệ vũ trụ cho y tế. Người Israel với 7tr người nhưng lại nắm giữ nhiều bằng sáng chế chỉ sau Mỹ.

8. Cụm công nghiệp

Cụm công nghiệp là nơi mà nhiều ngành có liên quan cùng ở một nơi nhờ vậy họ có thể học hỏi ở nhau, cung cấp hàng cho nhau..tương tự như thung lũng Silicon ở Mỹ. Ở Israel tồn tại nhiều khu với các chủ đề như công nghệ, sinh học ,y tế,…

Các tiểu vương quốc ả rập thống nhất cũng bắt chước xây dựng ở Dubai các khu công nghiệp và đưa ra chính sách là mọi người có quyền mang tiền họ kiếm được ra khỏi vương quốc mà không bị cản trở. Tuy nhiên mô hình của Dubai không thể giống với Israel vì các doanh nghiệp ở đây không có sự gắn kết vì một mục tiêu chung, họ cũng không đặt các trụ sở nghiên cứu phát triển ở đây.

9. Mục tiêu dẫn dắt dân tộc

Bác Hồ đặt ra mục tiêu” Nông dân có ruộng cày” để dẫn dắt dân tộc đi tới chiến thắng. Người Israel thì được dẫn dắt bởi một mục tiêu “Người Do thai có nơi định cư trên trái đất này”. Một mục tiêu rất giản dị do từ quá khứ tới hiện tại họ đã phải lưu lạc, bị xua đuổi trên khắp thế giới.

Mục tiêu này đã tạo ra sự đoàn kết dân tộc, tạo ra hợp tác thay vị cạnh tranh mà nhiều nước còn đang thiếu.

10. Văn hóa khởi nghiệp

Ở các nước khác phá sản là một sự xấu hổ. Ở Israel phá sản đồng nghĩa với kinh nghiệm có được, và lần khởi nghiệp sau thường có tỷ lệ thành công cao hơn. Song song với nhận thức thì Israel cũng có luật phá sản, các quỹ đầu tư mạo hiểm để giúp các doanh nhân làm lại doanh nghiệp từ đầu.

 

<to be continue>

Comments

comments