Kinh tế học (P34: Đầu cơ và Đầu tư khác gì nhau? )

1
256

Nếu có mười triệu, tôi sẽ có những lựa chọn sau:

  • Tiêu dùng: ăn uống, du lịch,….Kết quả của tiêu dùng là tiền mất, lợi ích hưởng sẽ mất đi sau một khoảng thời gian. ( no rồi cũng đói, vui rồi cũng hết,…)
  • Tiết kiệm: Nhét 10 triệu vào két hoặc gửi ngân hàng, chẳng làm gì cả. Kết quả là tiền vẫn còn đó.
  • Mua tài sản có giá và đợi bán thu lời sau này: vàng, nhà đất
  • Sản xuất: mua mấy cây tre về vót tăm đem bán để thu được tiền với kỳ vọng tiền thu về lớn hơn tiền bỏ ra. Kết quả của sản xuất là sản phẩm, bán sản phẩm thu lại tiền. Tiền không mất đi. (Cty sản xuất)
  • Thương mại: Về quê mua 50 con vịt, lên thành phố bán đi với giá cao hơn, thu về 12 triệu. Không tạo ra sản phẩm giống như sản xuất nhưng vẫn có lợi nhuận. (Cty thương mại).
  • Cho tặng: đem biếu ông bà, cho con cái, cho người nghèo. Đây gọi là hoạt động chuyển nhượng, có đi mà không có về.

Ta hay nghe như thế này:

  • Tôi đầu tư vào thị trường nhà đất
  • Tôi đầu tư vàng
  • Tôi đầu tư vào sản xuất kinh doanh
  • Tôi đầu tư vào con cái
  • Tôi đầu tư vào đàn lợn

Như vậy đầu tư không hẳn là sản xuất mà cũng chẳng phải là thương mại. Đầu tư chỉ đơn giản là một hoạt động khi mà ai đó chi tiền của họ cho một cái gì đó và hy vọng sẽ thu được số tiền lớn hơn số đã chi ra.

Rất dễ nhầm giữa chi phí và đầu tư vì trong đầu tư cũng có hoạt động chi. Một công ty nên coi nhân viên là chi phí hay là khoản đầu tư? Nếu coi họ là chi phí thì sẽ tìm cách giảm chi phí thông qua giảm lương, đuổi bớt người. Nếu coi họ là khoản đầu tư thì sẽ nghĩ cách làm sao để họ tạo nhiều giá trị hơn so với số chi phí phải bỏ ra. Tạo điều kiện làm việc, đào tạo hướng dẫn,…

Mua công cụ dụng cụ là chi phí hay đầu tư? Tổ chức kỷ niệm thành lập công ty là chi phí hay đầu tư? Lấy vợ là chi phí hay đầu tư?

Doanh nghiệp mua một dây chuyền sản xuất nhưng vì lý do nào đó đắp chiếu để đó thì mục đích là đầu tư nhưng giờ là chi phí. Mua cái nhà lúc nó đang làm móng với hy vọng sau này bán được khoản chênh nhưng nó lại bị dừng lại đã nhiều năm thì nó trở thành chi phí. Tuyển nhân viên với hy vọng họ tạo ra nhiều giá trị nhưng lại ngược lại thì nhân viên đó là chi phí.

Bỏ tiền ra mua cái thẻ tập Gym rồi ngày ngày cặm cụi.  Nếu chỉ nghĩ tới số tiền và phải bỏ ra thì đương nhiên đó là chi phí. Như vậy muốn xác định được thì phải so sánh giữa lợi ích đạt được và số tiền bỏ ra trong một khoảng thời gian đủ dài.

 

Đầu cơ là hoạt động mà bên bán tìm cách thao túng lượng cung để từ đó làm Cầu vượt Cung khiến cho giá tăng lên cao hơn so với mức cân bằng bình thường. Hoặc người đầu cơ không quan tâm tới bản thân sản phẩm mà họ chỉ quan tâm rằng sản phẩm đó có thể khan hiếm trong tương lai vì vậy có thể bán giá cao hơn.

Ví dụ như ở rạp chiếu phim có mấy bà phe vé, các bà chỉ cần biết phim nào đang hot là sẽ mua mà không quan tâm phim đó như thế nào. Bình thường nếu cầu vượt cung thì một số người có thể sẽ lựa chọn xem phim khác hoặc là lựa chọn hình thức giải trí khác. Nhưng nếu họ có thêm một lựa chọn là trả thêm tiền để vẫn được xem phim thì họ sẵn sàng mua vé của bà phe.

Nếu như lượng cầu chỉ vượt lượng cung khoảng 2 vé mà bà phe chỉ đủ tiền mua 2 vé thì bà phải mua vị trí hot trong rạp và kỳ vọng có người sẽ bỏ tiền để có chỗ ngồi tốt. Một bà phe vé có tiềm lực thì mua vé cả phòng để trở thành độc quyền bán.

nymex-oil-traders.gi.top

Nếu xét trên quan điểm rằng một người chỉ quan tâm tới cơ hội một sản phẩm tăng giá trong tương lai thay vì bản thân sản phẩm thì tất cả là đầu cơ mất, cho dù mua 1 căn nhà của 1 chung cư đang xây thì cũng bị gắn mác đầu cơ như người mua 100 căn nhà. Do vậy đòi hỏi một khái niệm rõ ràng hơn về đầu cơ.

 

Theo khoản 1 điều 160 luật hình sự 2009:

“Người nào lợi dụng tình hình khan hiếm hoặc tạo ra sự khan hiếm giả tạo trong tình hình thiên tai, dịch bệnh, chiến tranh hoặc tình hình khó khăn về kinh tế mua vét hàng hoá có số lượng lớn nhằm bán lại thu lợi bất chính gây hậu quả nghiêm trọng, thì bị phạt tiền từ hai mươi triệu đồng đến hai trăm triệu đồng hoặc phạt tù từ sáu tháng đến năm năm.”

Như vậy cụm từ “Mua vét hàng hóa số lượng lớn” là hành vi nhằm “lợi dụng hoặc tạo sự khan hiếm giả tạo” để “thu lợi bất chính gây hậu quả nghiêm trọng”

-> Đầu cơ phải hội tủ đủ 3 yếu tố:

  • Tạo ra sự khan hiếm
  • Mua vét hàng hóa số lượng lớn (được hiểu là mua vượt nhiều so với nhu cầu của bản thân, gia đình hay nghề nghiệp)
  • Thu lợi bất chính gây hậu quả nghiêm trọng.

 

Chickens-007Nếu tôi mua 50 con vịt ở quê rồi mang ra Hà nội bán thì đương nhiên là đầu tư vì tôi không tạo sự khan hiếm. Mà nghề của tôi là buôn vịt, trước tôi cũng mua số lượng từng đấy. Tôi chỉ bị coi là đầu cơ khi mà tôi mua với số lượng lớn hơn nhiều so với bình thường tạo ra sự khan hiếm sau đó tôi bán lại với giá rất cao để thu lợi khiến cho nhiều người không đủ tiền mua vịt, những người đủ tiền mua thì mua giá bất hợp lý.

Nếu tôi mua 10 cây vàng rồi đợi nó tăng giá thì cũng không thể gọi là đầu cơ. Nhưng sẽ là đầu cơ nếu tôi mua tới số lượng lớn hơn so với bình thường trước đây để gây ra hiện tương khan hiếm.

Tôi mua một căn nhà lúc đang xây với mục đích để bán lại lúc hoàn thành thu được khoản chênh lệch. Hành vi đó được giải thích rằng mua để dành cho con cái và thực tế là nó cũng chẳng gây hậu quả gì nếu không muốn nói là có lợi cho thị trường, thì hành vi của tôi không thể coi là đầu cơ mà phải là đầu tư.

Nếu như tôi mua số lượng căn hộ đủ để tạo ra sự khan hiếm giả tạo rồi bán ra thu lời gây thiệt hại cho người mua thì hành vi đó là đầu cơ.

Trên thị trường chứng khoán, nhà đầu cơ mua cổ phiếu và kỳ vọng bán được giá cao trong tương lai. Nhà đầu tư mua cổ phiếu và hy vọng công ty làm ăn có lãi để thu về cổ tức.

 

Đầu cơ không phải là hoạt động xấu, nó chỉ xấu khi người đầu cơ thu lợi bất chính gây hậu quả nghiêm trọng. Thực tế nhà đầu cơ phải chấp nhận rủi ro rất lớn để có thể thu lợi. Nhưng dù sao các nhà đầu cơ vẫn thích được gọi là Nhà đầu tư hơn vì nghe trí thức hơn.

 

Hôm nay xem bản tin tài chính buổi sáng về việc giá thép hiện tăng tới 20%, nguyên nhân:

  • Ngày mai 22/3 quyết định của Bộ công thương về việc áp dụng thuế suất “tự vệ tạm thời” 23,3% đối với thép nhập khẩu. Trước đó thuế là 10%
  • Trung quốc giảm sản lượng thép sản xuất do môi trường và do ngừng trợ cấp của chính phủ.

Các nhà sản xuất trong nước bắt đầu rục rịch tăng giá và chắc chắn sẽ tăng mạnh sau ngày 22/3. Những đại lý thấy giá có xu hướng tăng thì tăng cường mua vào nhưng lại hạn chế bán ra nhằm găm giữ hành đợi bán giá cao sau này. Thực tế là Cung chưa chắc đã vượt cầu nhưng vì nắm bắt được tâm lý của khách hàng nên hành vì đầu cơ xảy ra gây ra hiện tượng khan hiếm. Giá tăng ngay cả khi trước thời điểm mức thuế mới có hiệu lực.

Comments

comments

1 COMMENT

LEAVE A REPLY