Bàn về động lực (P2: Từ động lực 1.0 tới động lực 3.0)

1
1746

Trong Bàn về động lực (P1: Động lực nội tại)  ta biết rằng động lực nội tại là động lực đáng để chúng ta xây dựng vì nó rẻ tiền và có hiệu quả lâu dài. Người quản lý cũng thấy điều đó và họ cố gắng hướng tới xây dựng động lực nội tại cho chúng ta.

Các kỹ thuật đó bao gồm trao quyền tự chủ, tạo phương tiện để tự họ thấy mình làm chủ. Ví dụ như người ta có thể cho bạn toàn quyền hoặc một phần trong các quyết định làm cái gì, làm như thế nào, làm ở đâu và làm với ai. Hoặc người ta cho bạn quyền mua cổ phiếu ưu đãi, các giám đốc được thuê trong các công ty cổ phần thường được hội đồng quản trị ưu ái việc này với hy vọng là biến từ “Tiền của người khác” sang “Tiền của mình” thì vị giám đốc sẽ làm tốt hơn.

innoative

Nhưng thông thường thì việc thực hiện kỹ thuật này thường thì chỉ thực hiện được trên quy mô nhỏ chứ ít khi thực hiện được toàn công ty. Nguyên nhân là công việc chúng ta được phân ra làm hai loại là Công việc mang tính quy trìnhCông việc mang tính trải nghiệm.

Công việc mang tính quy trình là công việc có mục tiêu rõ ràng, có bước làm cụ thể, có cách làm cụ thể, có thời giàn làm cụ thể. Người làm công việc này rõ ràng không có được sự tự chủ gì vì mọi thứ đã được quy định và bắt buộc phải tuân theo.

Công việc mang tính trải nghiệm là công việc không thể quy trình hóa. Có quá nhiều tình huống để người ta không thể dùng hàm “If …then..” hoặc “case..of…”. Chất lượng công việc phụ thuộc hoàn toàn vào người làm.

Một người làm không hăng say ở nhóm 1 không để lại hậu quả nhiều. Anh ta có thể làm một cách máy móc, hời hợt, cũng chẳng sao. Chỉ có là tâm lý của họ thường mệt mỏi vì không trải nghiệm được trạng thái làm việc hăng say.

Một người không hăng say ở nhóm 2 sẽ mang lại chất lượng công việc tồi tệ. Vì vậy đối với những công việc mang tính trải nghiệm thì việc tạo động lực nội tại là vô cùng quan trọng.

Ngày nay số công việc mang tính trải nghiệm ngày càng nhiều vì những công việc mang tính quy trình thì đã có máy tính làm thay rồi. Vì vậy chúng ta đã và đang dấn sâu vào một thời đại mới nơi những công việc mang tính trải nghiệm ngày càng nhiều hơn.

innovative-7

Thông thường tạo động lực hiện nay của chúng ta đang theo phương thức “cây gậy và củ cà rốt“, thường được biết tới với tên gọi động lực 2.0. Động lực này dựa trên triết lý nền tảng là Công việc cơ bản là đều chán vì vậy phải có cái gì đó tác động lên để công việc có thể tiến triển được.

Giao mục tiêu cụ thể, thưởng khi đạt và phạt khi không đạt chính là hình thức của động lực 2.0. Đông lực 2.0 phù hợp với thời đại công nghiệp hóa nơi công việc hầu hết đều mang tính quy trình. Bây giờ nó ngày càng không ổn, người ta có thể đạt mục tiêu bằng mọi giá, chỉ hướng tới mục tiêu ngắn hạn mà mặc kệ mục tiêu dài hạn. Túm lại động lực 2.0 nuôi dưỡng các hành vi phi đạo đức, ảnh hưởng tới sự phát triển dài hạn của một công ty nhưng nó lại có hiệu quả nhanh và tức thời.

Đông lực 1.0 là động lực thời con người còn ăn lông ở lỗ. Động lực 1.0 dựa trên triết lý là Không chạy nhanh là chết :P. Có nghĩa là người ta hành động vì sự sinh tồn, không đi kiếm ăn thì có thể chết đói, không chạy cho nhanh thì có thể bị mất mạng.

Còn động lực chúng ta đang bàn tới đây là Động lực 3.0. Động lực dựa trên việc lấy động lực nội tại làm nền tảng khi mà công việc đang ngày càng ít quy trình hóa hơn.

Động lực 2.0 giống như thuốc tân dược, cho kết quả nhanh nhưng thường có tác dụng phụ; phù hợp với các bệnh cấp tính. Động lực 3.0 giống như thuốc đông y, cho kết quả chậm nhưng ít tác dụng phụ thường phù hợp với những bệnh mãn tính :p.

Điểm khác biệt của một người làm việc hăng say và một người làm việc hời hợt là gì?

Điểm khác biệt lớn nhất đó là sự tập trung sâu. Một người làm việc hăng say sẽ cảm giác thời gian trôi nhanh hơn, họ chỉ để tâm tới công việc mà quên tất cả xung quanh thậm chí cả chính sự tồn tại của họ.

The-Ultimate-Zen-Entrepreneur

Chúng ta ít nhất vài lần trong đời đã trải qua cảm giác này. Ví như là đọc truyện chưởng chẳng hạn, chúng ta bị cuốn hút tới nỗi đọc cả ngày mà không mệt, thời gian sao lúc đó trôi nhanh thế.

zen

Trạng thái tập trung mang lại hiệu quả công việc vượt trội với thời gian ngắn là kết quả từ động lực nội tại. Nhìn một người đang ở trạng thái này ta thấy được sự tĩnh nặng chứ không đơn thuần là thao tác nhanh.

Comments

comments

1 COMMENT

LEAVE A REPLY